Chińskie przysłowie mówi, że jedno życie nie wystarczy, aby odkryć wszystkie odmiany herbaty istniejące na świecie, a jeszcze bardziej zaskakujący jest fakt, że ponad 5000 rodzajów herbaty produkowanych w Azji i Afryce pochodzi z tej samej rośliny: Camellia Sinensis, wiecznie zielonego drzewa, które rośnie zarówno na nizinach, jak i na dużych wysokościach w ciepłym i wilgotnym klimacie.
Camellia Sinensis to cudowna roślina, ponieważ oprócz bycia naturalnym źródłem katechin, jednych z najsilniejszych cząsteczek antyoksydacyjnych, jest również wysoce odnawialnym źródłem: rośnie łatwo i jest zbierana kilka razy w roku. Odmiana assamica, która rośnie w indyjskim regionie Asamu, jest tak wydajna, że zbiory odbywają się nawet 30 razy w roku.
Z krzewu herbacianego, oprócz liści, zbiera się również nasiona, z których pozyskuje się cenny olej – Camellia Sinensis Seed Oil, bogaty w witaminę E, fitosterole i skwalan, które pomagają wzmocnić barierę ochronną skóry.
Kolory herbaty
Jak to możliwe, że z tej samej rośliny uzyskuje się tak wiele odmian herbaty? O aromacie, kolorze i wyglądzie decydują cztery elementy:
- Odmiana rośliny — istnieją dwie: sinensis i assamica
- Środowisko, w którym rośnie — skład gleby, wysokość nad poziomem morza lub nizinny teren
- Rodzaj zbiorów — pąki, pierwsze liście, drugie kwitnienie
- Obróbka — herbaty fermentowane, półfermentowane i niefermentowane
Wśród różnych rodzajów herbaty wyróżnia się 5 „kolorów”, które są najbardziej popularne i mają tysiącletnią tradycję:
- Biała herbata: produkowana w Chinach i Indiach, pozyskiwana z pąków i najmłodszych liści, które po zbiorach pozostawia się do zwiędnięcia i naturalnie suszy. Znana jako herbata cesarska, ponieważ jest najszlachetniejszą odmianą; do ubiegłego wieku była używana wyłącznie przez rodziny królewskie. Jest to herbata niefermentowana o najwyższej zawartości przeciwutleniających katechin (EGCG).
- Zielona herbata: produkowana w Chinach i Japonii z dwóch pierwszych liści. Nie podlega fermentacji: po zbiorach liście są szybko podgrzewane, aby zatrzymać utlenianie, a następnie suszone z użyciem pary wodnej lub bez niej. W Chinach zwija się je w małe kulki (Gunpowder); w Japonii obróbka parowa pozwala zachować intensywny zielony kolor i zawartość witaminy C.
- Matcha: japońska zielona herbata uprawiana w cieniu przez około 20 dni przed zbiorami, następnie suszona i drobno mielona na proszek. Cieniowanie wzmacnia moc antyoksydacyjną liści, stymulując produkcję katechin EGCG i chlorofilu — stąd jej jaskrawozielony kolor.
- Niebieska herbata (Oolong): produkowana w chińskim regionie Fujian, na glebach bogatych w minerały, które nadają liściom charakterystyczne niebiesko-zielone zabarwienie. Jest to herbata półfermentowana: po zbiorach liście poddawane są częściowemu utlenianiu w specjalnych komorach. Jest bogata w minerały i elektrolity (potas i magnez) i zbierana ręcznie trzy razy w roku.
- Czarna herbata: najpopularniejsza na świecie, uprawiana w Chinach, Indiach i Afryce. Liście są całkowicie utleniane przed suszeniem, dzięki czemu nabierają ciemnego koloru i intensywnego aromatu. Obróbka obejmuje odwadnianie, rolowanie, fermentację w temperaturze 27°C przez 2-3 godziny oraz suszenie w temperaturze 90-95°C. Zawiera mniej przeciwutleniaczy, ale jest bogatsza w kofeinę, garbniki i aminokwasy.
Jak herbata wpływa na naszą skórę
Masz ochotę na eksperyment? Otwórz torebkę herbaty, wyjmij liście z zaparzacza i potrzyj nimi grzbiet dłoni przez kilka sekund. Następnie porównaj z drugą dłonią: skóra poddana zabiegowi będzie widocznie bardziej promienna, jędrna i ujednolicona.
Istnieje co najmniej 250 międzynarodowych badań naukowych, które analizowały wpływ herbaty na skórę, potwierdzając, że katechiny (EGCG) — główny polifenol antyoksydacyjny herbaty — działają na markery stresu oksydacyjnego i głównych sprawców starzenia się, takich jak wolne rodniki.
Prawie wszystkie problemy skórne, od starzenia się po trądzik, są spowodowane stanami zapalnymi. Stosowanie herbaty na skórę, dzięki jej koncentratowi składników odżywczych o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym, pomaga znacząco poprawić zdrowie skóry: zmniejsza stan zapalny, przeciwdziała stresowi oksydacyjnemu i reguluje produkcję sebum.
Herbata to składnik długowieczności
Starzenie się skóry to proces pod wpływem mechanizmów wewnętrznych i zewnętrznych (fotostarzenie), który prowadzi do zmian w komórkach skóry i uszkodzeń składników macierzy zewnątrzkomórkowej — kolagenu i elastyny — odpowiedzialnych za jędrność, elastyczność i nawilżenie skóry.
Starzenia fizjologicznego nie da się zatrzymać, ale proces starzenia zewnętrznego można spowolnić dzięki stosowaniu silnych środków przeciwstarzeniowych. Galusan epigallokatechiny (EGCG) zawarty w naparze z herbaty okazał się szczególnie skuteczny w ochronie skóry przed starzeniem oraz w stymulowaniu produkcji kolagenu i elastyny, co pomaga utrzymać tkanki w stanie jędrnym i napiętym.
Jeśli masz czas, przeczytaj wyniki badań Green tea as a cosmetic agent for skin aging: A scoping review — NIH | National Library of Medicine.
Odkryjesz, że herbata to starożytny sekret długowieczności, pozwalający żyć dobrze i cieszyć się zdrową, promienną skórą.
